Willen vrouwen die quota zelf wel? November 22, 2009
Onnozelheid van Onnozelaar in: Vrouwelijke Onnozelheid , trackbackDe vraag in de titel van deze post heb ik de voorbije dagen ettelijke keren gehoord als het over de quotawet van Milquet ging. Het is echter Bert Bultinck, chef van de opinieredactie van De Standaard, die dit weekend in een essay treffend het “antwoord” wist te verwoorden:
Maar waarom zou die vrouwenstrijd eigenlijk zo belangrijk zijn? Willen de vrouwen die strijd eigenlijk zelf wel? Het is niet moeilijk om moeders te vinden die rechtuit zeggen dat ze blij zijn dat ze thuis kunnen blijven om voor de kinderen te zorgen. En hoge hakken maken je gewoon mooi, wie kan daar wat tegen hebben? De sociologe Alison Woodward van de VUB werd aan de telefoon een beetje kregelig van dat soort tegenwerpingen: ‘That is soooo yesterday.’ Al decennialang wordt keer op keer bewezen dat er een scheefgroei is, die voorbijgaat aan de persoonlijke voorkeuren. Els Flour van het Vrouwen Overleg Komitee gaf hetzelfde antwoord: ‘Elk individu heeft een vrije keuze, maar ik zal niet nalaten op de gevolgen voor pensioenen of armoedevallen te wijzen.’
Die individuele voorkeuren worden helemaal irrelevant voor de grotere discussie als je ziet dat de samenleving systematisch één sekse benadeelt. ‘Die ene vrouw die graag koekjes bakt, mag dat van mijn part blijven doen’, zegt Woodward, ‘maar het is toch economische waanzin om vrouwen geweldig goed op te leiden om hun expertise dan niet in te zetten? We kunnen ook de Talibantoer opgaan en vrouwen gewoon niet naar school laten gaan.’
Maar zijn vrouwen niet gewoon biologisch anders? Is het dan zo fout te veronderstellen dat vrouwen vaak ‘echt’ een hechtere band met hun kinderen hebben of van nature tot ‘zorg’ geneigd zijn? De baby’s komen tenslotte al een paar millennia uit de buik van de vrouw. De evolutionaire psychologie – ondertussen een flink uit de kluiten gewassen academische industrie – werkt met populaire beelden van de man als jager en de vrouw in de grot. Hoge hakken? De evolutionair geïnspireerde Gentse filosofe Griet Vandermassen schreef het onlangs nog in een opiniestuk in De Morgen: ‘De schoonheidscompetitie onder vrouwen is moordend, omdat schoonheid seksuele macht verleent, dat altijd gedaan heeft en altijd zal doen.’ Voilà. In de serieuzere evolutionaire psychologie wordt het essentialisme – generaliseringen genre ‘de man is ambitieus, de vrouw zoekt de consensus’ – nog een beetje getemperd: men spreekt daar over gemiddelden veeleer dan over onvervreemdbare eigenschappen. Maar in de populaire versie komen mannen gewoon van Mars en vrouwen van Venus. Punt. En als zelfs vrouwen het zeggen…
Genderspecialisten geven het toe: het is niet onmogelijk dat er zoiets als een biologisch bepaalde tendens bestaat. Maar de argumenten tegen het belang van die logica zijn even simpel als verpletterend. Waarom zijn er in landen die verder staan in de emancipatiestrijd – in Scandinavië, bijvoorbeeld, waar ze al langer een wet à la Milquet hebben – veel meer vrouwen in topfuncties? Zien de Zweedse moeders kun kindjes minder graag? En wat doe je in die logica met de stigma’s voor vrouwen die wat mannelijker zijn en mannen die wat vrouwelijker zijn? Zijn die dan geen echte, en dus minderwaardige, vrouwen en mannen? En zelfs als vrouwen biologisch anders geconditioneerd zijn dan mannen, moeten we dan aanvaarden dat ze voor hetzelfde werk minder betaald worden? Voor wie ook maar even de tijd neemt om erover na te denken, weg van de vooroordelen en vooral weg van de anekdotiek van die ene vrouw die seksisme eigenlijk geen strijd waard vindt, is het antwoord simpel. Nee.
Reacties»
Ik moet Bert Bultinck via jou danken voor mijn eerste hardop schaterlach van de dag: “het is niet onmogelijk dat er zoiets als een biologisch bepaalde tendens bestaat”.
Ik heb vier kinderen, twee meisjes en twee jongens. Ik zou bijna gaan vermoeden dat Bultinck nog nooit kinderen van dichtbij gezien heeft. “Het is niet onmogelijk”, “een bepaalde tenden”, wahaha.
Er _is_een biologisch verschil. Deal with it.
Voor de rest hangt het stukje aan elkaar van de niets te zake doende rethorische truken van de foor.
Vrouwen en mannen moeten hetzelfde betaald worden voor hetzelfde werk. Daar ben ik het meer dan honderd procent mee eens. Als een vrouw en een man precies dezelfde uren kloppen en precies hetzelfde werk doen, dan is het schandalig dat de ene meer dan de andere zou betaald worden.
Inderdaad: ik vraag me af wat toestanden als quota van doen hebben met (terechte) verzuchtingen zoals gelijk loon voor gelijk werk en de vrije keuze voor een carriere.
Is het niet zo dat in de Scandinavische landen de voorwaarden en omkadering van het werk sowieso al anders zijn? Quota kunnen volgens mij wel werken maar alleen als de structuur, de omgeving, de voorzieningen erop afgestemd zijn om meer vrouwen aan de top te hebben. Momenteel is onze economie (kinderopvang, naschoolse opvang, …) er niet op voorzien om meer vrouwen aan de top te hebben, er zijn nu al zoveel problemen in die sector (plaatstekorten enz.). Eerst de basis leggen om quota goed te laten renderen, denk ik zo, dan zullen de meeste vrouwen vanzelf wel doorstromen.
Ik denk niet dat vrouwen hierop zitten te wachten. Ik persoonlijk zou me beledigd voelen moest ik een job krijgen gewoon omdat mijn werkgever bepaalde quota moet hanteren. Nee danku.
@Peter Dedecker: Hoe komt het dat er ongelijk loon is en geen vrije keuze voor een carrière voor vrouwen? Hoe denk je dat dan op te lossen?
Graag een zinnig voorstel i.p.v. het concept “quota” af te schieten.
Quota bestaan trouwens al jaren bij de overheid; alleen zijn ze nu (nog) niet dwingend, er hangt dus niks aan vast.
‘t Is volgens mij enkel omdat men het “streefcijfers” heeft genoemd, dat er hier niet op geschoten wordt. Het woord quota heeft al jaren een negatieve bijklank. Sommigen steigeren al compleet enkel en alleen als ze het woord horen.
@mieke: Ik ben ermee akkoord dat we alles niet met quota kunnen oplossen. Maar misschien wel al een deel. Van zodra er meer vrouwen kunnen doorstromen, zal men ook wel moeten inzien dat een aantal structurele dingen niet goed aangepast zijn op die omwenteling maar nog zijn ingesteld op een oud model waarbij vrouwen thuis blijven om voor de kinderen te zorgen en de man de kostwinner is.
Als men van vrouwen beslissers maakt, zullen zij volgens mij ook automatisch een aantal van dergelijke beslissingen doorvoeren (bijvoorbeeld kinderopvang dichtbij of bij de werkgever).
Vraag is wat de oorzaak is van wat hé in dit debat. Ik blijf erbij dat je ergens moet beginnen.
@josie: Zie mijn vorige post voor de weerlegging van het argument “excuustruus”.
Dan zal die eerste generatie quota-gebaseerde doorstromende vrouwen nog serieus op de barricaden mogen staan om bepaalde veranderingen af te dwingen. Maar ik wens iedereen het succes toe, ook de mannen
En zoals je zegt: iemand moet ergens mee beginnen. Succes!
Wie zegt er dat er geen vrije keuze voor een carrière is voor vrouwen? Dat hangt imho vooral af van de gezinssituatie en hoe de afspraken daarin gemaakt worden. Ik zal alvast de laatste zijn om mijn vriendin/vrouw een carrière te ontzeggen, integendeel.
Het ongelijk loon is idd een groot probleem, en is volgens mij vooral te wijten aan het feit dat vrouwen er af en toe (minstens) een paar maanden “out” zijn, of kiezen om minder te gaan werken, daardoor promotiekansen missen, terwijl dit bij mannen eerder zeldzaam is. Hoe kan je dit aanpakken? Een goede zet zou alvast zijn om vaderschapsverlof en ouderschapsverlof voor mannen te promoten (in sommige landen denkt men zelfs aan een verplichting) en tout court aan een mentaliteitswijziging te werken zoals Mieke reeds stelt. Ik las hier reeds ergens het voorbeeld van deadlines die zonder probleem opzijgeschoven worden als de kinderen ziek zijn of zo en men ervoor kiest om een paar dagen thuis te blijven voor het gezin: dit wordt nu niet overal aanvaard, en als het al aanvaard wordt, zal dat dan nog vooral bij vrouwen zijn. Dringend tijd om hieraan te werken, in overleg met organisaties van werkgevers en werknemers. Vooral deze laatsten mogen op dit vlak dringend een tandje bijsteken ipv steeds te vervallen in het streven naar een behoud van scheefgetrokken “verworven rechten”. Kwestie van prioriteiten.
En idd, bij het denken aan quota alleen al ga ik op mijn achterste poten staan. Dergelijke verplichtingen zijn volgens mij alleen maar contraproductief. Ik kan in alle eerlijkheid stellen dat in vrijwel elke organisatie waar ik mee te maken gehad heb, men streefde naar een meer gelijke vertegenwoordiging en daar ook inspanningen voor leverde, uit een oprecht streven naar een meer diverse en dus rijkere visie. Zij die dit niet wensen te doen, scheppen hun eigen problemen op langere termijn, en dat is hun zaak. Met quota zal het leveren van die inspanningen minder uit oprechtheid zijn, maar quasi louter “omdat het moet”. Denk hiervoor gerust terug aan de tijden van de boekbesprekingen in het middelbaar: de meeste kinderen lezen graag boeken, maar van zodra ze daartoe verplicht worden in het middelbaar, haakt een groot deel af. Dergelijke toestanden zijn puur contraproductief. Het enige wat je ermee bereikt, is betere cijfers aan de oppervlakte, pure symptoombestrijding dus.
Om te antwoorden op jouw vraag uit de titel van deze post: ik ben een vrouw en ja, ik ben vóór die quota.
In De Standaard van maandag jl. zei Raymonda Verdyck, gedelegeerd bestuurder van het Vlaams Gemeenschapsonderwijs, dit: “Op het niveau van de directies is de verdeling (mannen-vrouwen) fiftyfifty – dat is voor een groot deel te danken aan een doorgezet aanmoedigingsbeleid in onze scholen. Maar ook binnen het onderwijs is een glazen plafond. Van de 28 algemene directeurs van de scholengroepen, dat zijn de manangers, is er maar één vrouw.”
Aanmoedigingsbeleid is misschien niet hetzelfde als quota, maar toch denk ik dat quota de goeie manier zijn om meer vrouwen aan de top te krijgen. Dat quota contraproductief werken, kan ik helemaal niet geloven. En ik heb geen medelijden met die arme mannen die over o zoveel capaciteiten beschikken en ocharme niet meer aan de bak zouden komen omdat er quota voor vrouwen bestaan.
De vraag is natuurlijk: wie is er verantwoordelijk voor dat glazen plafond? Ik ben sowieso geen aanhanger van complottheorieën en ik geloof dan ook niet dat er vanuit de mannenwereld een soort georchestreerde beweging is die vrouwen hun kansen op een topjob ontzegt.
Het probleem van veel vrouwen is de ‘have your cake and eat it’ mentaliteit. Ze willen én een carrière én ze willen ook nog eens een onberispelijke moeder zijn. Hoeveel vrouwen zijn er niet die op hun 35ste, nét op het moment dat je professioneel ergens begint te komen aan kinderen beginnen?
Als vrouwen het glazen plafond willen doorbreken, dan zullen ze dat de volgende paar jaren moeten doen op een ‘mannelijke’ manier: door te netwerken, jezelf bewust te zijn van je kwaliteiten en niet te veel valse bescheidenheid aan de dag te leggen daarover.
Het alternatief kan zijn om een eigen bedrijf uit de grond te stampen, maar ook daar zie je dat er veel meer mannelijke ondernemers zijn dan vrouwelijke …